علامه محمد سعید رمضان البوطی
فقیه، اصولی و متفکر برجسته جهان اسلام
از برجستهترین علمای اهل سنت در عصر حاضر و صاحب دهها اثر علمی در زمینه فقه، عقیده، سیره نبوی و تربیت اسلامی.
ولادت و خاندان
علامه محمد سعید رمضان البوطی در سال ۱۹۲۹ میلادی در روستای «جیلکا» از نواحی ترکیه دیده به جهان گشود. خاندان وی اصالتاً کرد بودند و پدر ایشان، شیخ ملا رمضان البوطی، از عالمان برجسته و اهل معرفت به شمار میرفت.
خانواده ایشان در دوران کودکی به سوریه مهاجرت کردند و در شهر دمشق سکونت گزیدند. این مهاجرت، سرآغاز شکوفایی علمی و معنوی ایشان بود.
پدر بزرگوارشان از همان دوران کودکی، مسئولیت تربیت علمی و اخلاقی فرزند خود را بر عهده گرفت و او را با قرآن کریم، زبان عربی و علوم اسلامی آشنا ساخت.
تحصیلات و اساتید
علامه البوطی علوم مقدماتی را نزد پدر خود فرا گرفت و سپس در مدارس شرعی دمشق به تحصیل پرداخت.
پس از پایان تحصیلات مقدماتی، راهی مصر شد و به دانشگاه الازهر پیوست و در دانشکده شریعت به تحصیل علوم اسلامی پرداخت.
ایشان پس از اخذ مدرک عالی، در رشته اصول فقه به تحصیلات خود ادامه داد و موفق به دریافت درجه دکتری شد.
تسلط گسترده بر فقه، اصول، عقاید، تفسیر و علوم تربیتی، شخصیت علمی جامعی را از ایشان پدید آورد که بعدها به یکی از بزرگترین اندیشمندان جهان اسلام تبدیل شد.
زندگینامه
علامه محمد سعید رمضان البوطی از برجستهترین اندیشمندان معاصر جهان اسلام و از بزرگترین علمای اهل سنت در قرن چهاردهم و پانزدهم هجری قمری بود. ایشان در سال ۱۹۲۹ میلادی در روستای جیلکا از توابع جزیره ابن عمر ترکیه دیده به جهان گشود. پدر ایشان، ملا رمضان البوطی، از علمای برجسته کردستان بود که بعدها همراه خانواده به سوریه مهاجرت کرد.
علامه البوطی تحصیلات ابتدایی و علوم اسلامی را نزد پدر خود آغاز نمود و سپس در دمشق به تحصیل علوم شرعی پرداخت. وی پس از اتمام تحصیلات عالی، به دانشگاه الازهر مصر رفت و موفق به اخذ مدرک دکتری در رشته اصول فقه شد.
ایشان سالیان متمادی به تدریس در دانشگاه دمشق و تربیت هزاران دانشجو و طلبه علوم دینی پرداخت و آثار علمی فراوانی در زمینه فقه، اصول، عقاید، سیره نبوی و تربیت اسلامی از خود به یادگار گذاشت.
جایگاه علمی
علامه البوطی از برجستهترین فقهای مذهب شافعی و از مهمترین مدافعان اندیشه اعتدال و میانهروی در جهان اسلام به شمار میرفت. وی علاوه بر تسلط بر فقه و اصول، در زمینه عقاید، تصوف، سیره نبوی و مسائل فکری معاصر نیز صاحبنظر بود.
سخنرانیها و درسهای ایشان در بسیاری از کشورهای اسلامی مورد توجه قرار گرفت و کتابهای وی به زبانهای مختلف ترجمه شد.
آثار و تألیفات
علامه محمد سعید رمضان البوطی بیش از شصت اثر علمی و پژوهشی از خود به یادگار گذاشت که برخی از مشهورترین آنها عبارتاند از:
- فقه السیره النبویة
- کبری الیقینیات الکونیة
- اللامذهبیة أخطر بدعة تهدد الشریعة الإسلامیة
- هذا ما قلته أمام بعض الرؤساء والملوک
- من روائع القرآن
- السلفیة مرحلة زمنیة مبارکة لا مذهب إسلامی
- شرح الحکم العطائیة
کتاب شرح الحکم العطائیة
کتاب «شرح الحکم العطائیة» از مشهورترین آثار علامه محمد سعید رمضان البوطی در حوزه اخلاق و تربیت اسلامی است. ایشان در این اثر، حکمتهای گرانبهای امام ابن عطاءالله اسکندری را با بیانی روان، عالمانه و کاربردی شرح کردهاند.
این کتاب یکی از مهمترین منابع تربیت معنوی و سلوک اسلامی در عصر حاضر به شمار میرود و مورد استقبال فراوان علما، طلاب و علاقهمندان علوم اسلامی قرار گرفته است.
شهادت
علامه محمد سعید رمضان البوطی در شامگاه ۲۱ مارس ۲۰۱۳ میلادی، هنگامی که در مسجد الإیمان دمشق مشغول تدریس و تفسیر قرآن کریم بود، در پی یک انفجار تروریستی به همراه جمعی از شاگردان خود به شهادت رسید.
خبر شهادت ایشان موجی از اندوه و تأثر را در سراسر جهان اسلام برانگیخت و بسیاری از علما و شخصیتهای برجسته اسلامی از خدمات علمی و فرهنگی ایشان تجلیل کردند.